UZFOR
NetLizard
Hammaga salom!
Demak bu mavzu orqali php haqida toliq malumotlarni korib chiqamiz, organamiz, orgatamiz.Faqat php emas, html va js ham albatta.
Uzr English tilini tushunmayman, shu uchun o'zim bilganlarimni batafsil yozaman
Demak Php organishdan oldin nimalarni bilish zarur:
➡HTML
➡CSS
➡JAVASCRIPT
Php nima o'zi?
1. PHP- bu "PHP: Hypertext Preprocessor"
2. PHP- bu keng qollaniladigan, ochiq dasturiy server tili
3. PHP scriptlarida server orqali ish bajariladi
PHP bu mukammal va ko'p qollaniluvchi til. Eng katta blog sistemasi WordPress, eng katta ijtimoiy tarmoqlar: odnoklassniki.ru, facebook.com lar php da tuzilgan.
PHP fayli qanday tuzilgan?
1. Uning kodlari js, css, html va php kodlaridan tashkil topadi.
2. Phpda ish server orqali bajariladi va hosil bolgan natija brauzer ekranida html koddagiday korinish kasb etadi.
3. Php formati ".php" korinishga ega.
PHP orqali nimalar qilish mumkin?
1. Phpda dinamik web kontentlar yaratish
2. Php server orqali fayllarni: yaratishi(create), oqishi(read), ochirishi(delete), yozishi(write), ochishi(open) va yopishi(close) mumkin.
3. Php cookielarni jonatishi va qabul qilishi
4. Databaseni oqishi, yozishi va ozgartirishi
5. Php malumotlarni encrypt qilishi va boshqarishi mumkin.
Nega endi aynan PHP?
1. U multiplatformali(Windows,Linux,Unix, Mac OS X va boshqa.)
2. Php orqali koplab serverlar ishlamoqda(Apache, IIS, NginX va boshqa.)
3. Php bepul uni www.php.netdan yuklashingiz mumkin.
PHP organish boshlash uchun nimalar zarur?
1. Webhosting toping Php va Mysqlli yoki denwer
2. Php ornating, mysql ornating yoki webserver(denwer)
PHP scriptlari "<?php" boshlanib "?>" dan tugaydi:

  1. <?php
  2. // bu yerda sizning kodingiz boladi
  3. ?>

Php kodlari HTML teglarni va oz scriptlarini normal qollab quvvatlaydi.
Masalan:
  1. <!DOCTYPE html>
  4.  
  5. <h1>Mening birinchi sahifam</h1>
  6.  
  7. <?php
  8. echo "Hello World!";
  9. ?>
  10.  
  11. </body>
  12. </html>

Eslatma: php kodlari oxirida har doim ";" belgisi qoyiladi(semicolon)
PHP da kommentlar qoshilishi turlari:
  1. <!DOCTYPE html>
  4.  
  5. <?php
  6. // bu bir satrli komment
  7.  
  8. # bu ham bir satrli
  9.  
  10. /*
  11. bu kop satrli komment
  12. */
  13.  
  14. // Siz kommentlarni har bir kod boshiga yozishingiz mukin, albatta xohlasangiz
  15. $x = 5 /* + 15 */ + 5;
  16. echo $x;
  17. ?>
  18.  
  19. </body>
  20. </html>

PHP- case sensitiv
Unda keywordlar: if, else, while, echo, class, functionslar Case Sensitiv emas.
Qolganlari case sensitiv, yani har xil yozilganlari xar xil korsatiladi.
Bu misolda uch xil "echo" bor va u ekranda uchta "Hello, World" chiqaradi:
  1. <!DOCTYPE html>
  4.  
  5. <?php
  6. ECHO "Hello World!<br>";
  7. echo "Hello World!<br>";
  8. EcHo "Hello World!<br>";
  9. ?>
  10.  
  11. </body>
  12. </html>

PHP da variables(ozgaruvchilar)lar tuzish:
Ozgaruvchilar ozgaruvchi oldidan "$" belgisi qoyib, belgidan keyin soz(ozgaruvchi nomi) orqali qilinadi:
  1. <?php
  2. $txt = "Hello world!";
  3. $x = 5;
  4. $y = 10.5;
  5. ?>

*- bu yerda korib turganingizday "x" va "y" bu ozgaruvchi, oldidagi "$" ozgaruvchi belgisi.
Ozgaruvchilar alfavit harflari(A-Z) tarkib topadi.
Ozgaruvchi boshida doim "$" boladi.
U raqamlardan tashkil topmasligi kerak.
Ozgaruvchi nomi case sensitiv(yani $hello bilan $Hello, $HELLO bular xar xil)
PHP da ekranga biror narsa chiqarish uchun "echo" qollaniladi:
  1. <?php
  2. $txt = "Russia";
  3. echo "I love $txt!";
  4. ?>
  5. yana
  6. <?php
  7. $t=5;
  8. $b=5;
  9. echo "I love $t + $b";
  10. ?>

PHP ozgaruvchilari:
Local
Global
Different
boladi.
GLOBAL Misol uchun:
  1. <?php
  2. $x = 5; // global
  3.  
  4. function myTest() {
  5.     echo "<p>Variable x ichkarida funksiya: $x</p>";
  6. } 
  7. myTest();
  8.  
  9. echo "<p>Variable x tashqarida funksiya: $x</p>";
  10. ?>

LOCAL Misol uchun:
  1. <?php
  2. function myTest() {
  3.     $x = 5; // local
  4.     echo "<p>Variable x ichkarida funksiya: $x</p>";
  5. } 
  6. myTest();
  7.  
  8. echo "<p>Variable x tashqarida: $x</p>";
  9. ?>

Yani tushunganingizday "function" dan tashqaridagi ozgaruvchi "global". Ichidagisi esa "local".
PHP echo va print statementlar:
ECHO Misol uchun:
  1. <?php
  2. echo "<h2>PHP bu qiziqarli!</h2>";
  3. echo "Hello world!<br>";
  4. echo "Men php o\'rganaman!<br>";
  5. echo "Bu","juda","zo\'r!";
  6. ?>

PRINT Misol uchun:
  1. <?php
  2. print "<h2>PHP bu qiziqarli!</h2>";
  3. print "Hello world!<br>";
  4. print "Men php o\'rganaman!";
  5. ?>

Ertaga yana yozaman.Hozircha shu
4 Mavzuga qaytish